ارتباط با مدیر کل
اخبار
1398/12/5 دوشنبه به بهانه 5 اسفند، روز بزرگداشت خواجه نصیر الدین طوسی؛ نگاهی به زندگی و آثار خواجه نصیرالدین طوسی
پنجم اسفندماه که در تاریخ علمی ایرانیان، «روز مهندسی» نام یافته، روز پاسداشت مقام علمی دانشمندی است که ستاره درخشان منطق، فلسفه، اخلاق، کلام، حکمت و نجوم در تاریخ تمدن اسلام و ایران نیز هست. نیم‌نگاهی داریم به زندگی و آثار خواجه نصیرالدین طوسی و کتاب‌هایی که درباره او نوشته شده است.
آسمان دانش ایران‌زمین با ستارگانی درخشان آذین یافته است که سال‌ها چشم به رصد آثار ستارگان دین و دانش بوده‌اند و اکنون ما رصدکنندگان حیات و آثار درخشانشان هستیم. یکی از این ستارگان پرفروغ ایرانی، خواجه نصیرالدین طوسی است که آسمان نجوم، حکمت، فلسفه، منطق و کلام ایران اسلامی از درخشش او روشن است.
به بهانه پنجم اسفندماه روز بزرگداشت خواجه نصیرالدین طوسی، نگاهی کوتاه داریم به حیات او و فهرست آثاری که به نگارش درآورده است.
زندگی‌شناخت: از آسمان دنیا تا آسمان معنا
محمد بن حسن جهرودی طوسی مشهور به «خواجه نصیرالدین طوسی» در ۱۵ جمادی الاول سال ۵۹۸ هجری قمری در طوس(توس) به دنیا آمد. او به تحصیل دانش علاقه زیادی داشت و از دوران جوانی در علوم ریاضی، نجوم و حکمت، سرآمد و از دانشمندان معروف زمان خود شد. وی علوم دینی و عملی را زیر نظر پدرش و منطق و حکمت را نزد بابا افضل ایوبی کاشانی آموخت.
نصیرالدین در حدود سال ۶۱۱ در مقابل پیشروی مغولان، به یکی از قلعه‌های ناصرالدین محتشم ــ فرمانروای اسماعیلی ــ پناه برد. این کار به وی امکان داد که برخی آثار مهم اخلاقی، منطقی، فلسفی و ریاضی خود از جمله مشهورترین کتابش «اخلاق ناصری» را به رشته تحریر درآورد. وقتی هلاکو به فرمانروایی اسماعیلیان در سال ۶۳۵ پایان داد، طوسی را در خدمت خود نگاه داشت و به او اجازه داد که رصدخانه بزرگی در مراغه احداث کند که این کارها مدت ۱۳ سال به طول انجامید.
خواجه نصیر را دسته‌ای از دانشوران، خاتم فلاسفه و گروهی نیز وی را «عقل حادی عشر» (عقل یازدهم) نام نهاده‌اند. او با این که سر و کارش بیشتر با سیاست و اجتماع بوده است، اما دیانت را به عنوان روشن‌ترین راه برای رسیدن به جهان جاودانی نشان می‌دهد. وی اگر چه در تمام نوشته‌های خود دم از استقلال و معرفت می‌زند اما آشکارا می‌گوید که دانش، تنها از ایمان و دین حاصل می‌شود. او حقیقت دانش را دین می‌داند که تسلی‌بخش جان‌ها و روان‌بخش کالبدهای افسرده است.
علاوه بر این طوسی بیشتر به عنوان منجم معروف است و رصدخانه وی یک مؤسسه علمی در تاریخ علم به شمار می‌رود. همچنین کتاب «اخلاق ناصری» وی رایج‌ترین کتاب اخلاقی بین مسلمانان هند و ایران بوده است. «تجرید العقاید» او در کلام، مبنای اصول الهیات استدلالی شیعه دوازده‌امامی است.
خواجه نصیرالدین طوسی در سال ۶۷۲ هجری قمری با جمعی از شاگردان خود به بغداد رفت که بقایای کتاب‌های به‌تاراج‌رفته را جمع‌آوری کند و به مراغه بازگرداند اما اجل مهلتش نداد و در تاریخ ۱۸ ذی الحجه سال ۶۷۲ هجری قمری در کاظمین ــ نزدیک بغداد ــ دار فانی را وداع گفت.
آثار فراوانی از خواجه به یادگار مانده که در زیر به برخی از آنها اشاره می‌شود:
تجریدالعقاید؛ قواعد العقاید؛ اخلاق ناصری یا اخلاق طوسی؛ آغاز و انجام؛ تحریر مجسطی؛ تحریر اقلیدس؛ تجریدالمنطق؛ اساس الاقتباس؛ زیج ایلخانی؛ آداب البحث؛ آداب المتعلمین؛ روضةالقلوب؛ اثبات بقای نفس؛ تجرید الهندسه؛ اثبات جوهر؛ جامع الحساب؛ اثبات عقل؛ جام گیتی‌نما؛ اثبات واجب الوجود؛ الجبر و الاختیار؛ استخراج تقویم؛ خلافت‌نامه؛ اختیارات نجوم؛ رساله در کلیات طب؛ ایام و لیالی؛ علم المثلث؛ الاعتقادات و شرح اصول کافی.

 
بيشتر
سال جهش تولید گرامیباد
میز خدمت
به یاد شهدا
بيشتر
نورسیده ها
سامانه مدیریت نظارت و ارزیابی عملکرد
ویژه همکاران
بازدید سایت
تعداد بازديد اين صفحه: 685524
تعداد بازديد کنندگان سايت: 251488676 تعداد بازديد زيرپورتال: 696807 اين زيرپورتال امروز: 987 سایت در امروز: 44650 اين صفحه امروز: 883
        نشانی: قزوین - بلوار مدرس - جنب نیروی انتظامی - اداره کل کتابخانه های عمومی استان قزوین کد پستی 13137-34156 تلفن: 33243767 - 33243768 -028     فاکس : 33243766 - 028
 
 .Copyright © 2015 www.qazvinpl.ir. All rights reserved